pit-38.info

Ulga rehabilitacyjna

Jeżeli jesteś osobą niepełnosprawną lub utrzymujesz osobę niepełnosprawną, sprawdź, czy poniesione przez Ciebie koszty na cele rehabilitacyjne oraz koszty powiązane z ułatwieniem wykonywania czynności życiowych mogą być odliczone od podatku dochodowego od osób fizycznych. Jeżeli tak, to możesz je uwzględnić przy wypełnianiu PIT.

Uwaga!
Każda ulga podatkowa to przywilej, z którego będziesz mógł skorzystać jedynie wtedy, gdy spełnisz wszelkie warunki. Urząd skarbowy ma prawo sprawdzić prawidłowość poczynionych potrąceń.

Objaśnienie najważniejszych pojęć

Osoba niepełnosprawna zaliczona do I grupy inwalidzkiej — to osoba, w stosunku do której orzeczono całkowitą niezdatność do pracy oraz niezdolność do samodzielnej egzystencji albo znaczny stopień niepełnosprawności.

Osoba niepełnosprawna pozostająca na utrzymaniu podatnika — to macocha, rodzice, rodzice współmałżonka, dzieci obce przyjęte na wychowanie, dzieci własne, dzieci przysposobione, synowe, współmałżonek, rodzeństwo, ojczym, zięciowie, pasierbowie, jeżeli są osobami niepełnosprawnymi, pozostają na utrzymaniu podatnika, a ich dochody nie przewyższają w roku podatkowym kwoty 9120 zł.

Osoba niepełnosprawna — to osoba, która dysponuje jednym z poniższych:

• decyzję o niepełnosprawności osoby, która nie ukończyła 16. roku życia, wydane na podstawie odrębnych przepisów
• orzeczenie o niepełnosprawności, wydane przez właściwy organ na podstawie przepisów obowiązujących do 31 sierpnia 1997 r.
• orzeczenie o zakwalifikowaniu przez organy orzekające do jednego z trzech stopni niepełnosprawności
• orzeczenie przyznające rentę z tytułu rentę szkoleniową, rentę socjalną, całkowitej lub częściowej niezdatności do pracy

Osoba niepełnosprawna zaliczona do II grupy inwalidzkiej — to osoba, w stosunku do której orzeczono umiarkowany stopień niepełnosprawności albo całkowitą niezdatność do pracy.

Poniesione koszty uprawniające do potrąceń

Nie każdy wydatek dotyczący osoby niepełnosprawnej upoważnia do odliczeń w ramach ulgi rehabilitacyjnej. Odliczeniu podlegają jedynie te koszty poniesione przez osobę niepełnosprawną lub podatnika mającego na utrzymaniu osobę niepełnosprawną, które zostały ujęte w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych, jako wydatki na cele rehabilitacyjne oraz wydatki związane z ułatwieniem wykonywania czynności życiowych.

Wydatki uprawniające do potrąceń dzielą się na:

• koszty ograniczane limitami (kwotę przysługującego potrącenia kalkuluje się z uwzględnieniem "górnego" lub "dolnego" limitu kwotowego)
• wydatki nielimitowane (potrąceniu podlega cała wydatkowana kwota)

Wydatki nielimitowane — należą do nich koszty poniesione na:

• kolonie i obozy dla młodzieży i dzieci niepełnosprawnej oraz dzieci osób niepełnosprawnych, które nie skończyły 25-tego roku życia
• odpłatny pobyt na turnusie rehabilitacyjnym
• usługi opiekuńcze oraz opiekę pielęgniarską w domu nad osobą niepełnosprawną w okresie przewlekłej choroby uniemożliwiającej poruszanie się świadczone dla osób niepełnosprawnych zaliczonych do I grupy inwalidztwa
• zakup materiałów, pomocy, wydawnictw szkoleniowych, adekwatnie do potrzeb wynikających z niepełnosprawności
• zakładach pielęgnacyjno-opiekuńczych, zakładach opiekuńczo-leczniczych, odpłatny pobyt na leczeniu w zakładzie lecznictwa uzdrowiskowego, odpłatność za zabiegi rehabilitacyjne, pobyt w zakładzie rehabilitacji leczniczej
• wyposażenie i adaptację mieszkań oraz budynków mieszkalnych, odpowiednio do potrzeb wynikających z niepełnosprawności
• odpłatne przewozy środkami transportu publicznego związane z pobytem:
  • na obozach i koloniach dla dzieci osób niepełnosprawnych, które nie ukończyły 25. roku życia oraz dzieci i młodzieży niepełnosprawnej
  • na turnusie rehabilitacyjnym
  • pielęgnacyjno-opiekuńczych, w zakładach lecznictwa uzdrowiskowego, zakładach opiekuńczo-leczniczych, zakładach rehabilitacji leczniczej
• zakup i naprawę indywidualnego sprzętu, narzędzi technicznych, urządzeń niezbędnych w rehabilitacji oraz ułatwiających wykonywanie czynności życiowych, stosownie do potrzeb wynikających z niepełnosprawności, z wyjątkiem sprzętu gospodarstwa domowego
• opłacenie tłumacza języka migowego
• dostosowanie pojazdów mechanicznych do potrzeb wynikających z niepełnosprawności
• odpłatny, konieczny przewóz na wymagane zabiegi leczniczo-rehabilitacyjne:
  • dzieci niepełnosprawnych do lat 16 oraz osoby niepełnosprawnej zaliczonej do II lub I grupy inwalidztwa, również innymi niż karetka środkami transportu sanitarnego
  • osoby niepełnosprawnej - karetką przewozu sanitarnego

Koszty limitowane — należą do nich wydatki poniesione na:

• używanie samochodu osobowego stanowiącego współwłasność lub własność podatnika mającego na utrzymaniu osobę niepełnosprawną zaliczoną do I lub II grupy inwalidztwa albo dzieci niepełnosprawne, które nie ukończyły 16-tego roku życia lub osoby niepełnosprawnej zaliczonej do I lub II grupy inwalidztwa, na potrzeby powiązane z koniecznym przewozem na niezbędne zabiegi leczniczo-rehabilitacyjne - maksymalna kwota odliczenia w roku podatkowym wynosi 2280 zł
• leki, jeśli lekarz specjalista orzeknie, że osoba niepełnosprawna powinna zażywać określone leki stale lub czasowo. W tym przypadku potrąceniu podlegają wydatki w wartości będącej różnicą pomiędzy kosztami rzeczywiście poniesionymi w danym miesiącu a kwotą 100 zł
• opłacenie przewodników osób z niepełnosprawnością narządu ruchu zaliczonych do I grupy inwalidztwa oraz osób niewidomych zaliczonych do II lub I grupy inwalidztwa – maksymalna kwota potrącenia w roku fiskalnym wynosi 2280 zł
• koszty utrzymania przez osoby niewidome zaliczone do I lub II grupy inwalidztwa psa przewodnika - maksymalna kwota ulgi w roku podatkowym wynosi 2280 zł

Uwaga!
Wyżej wymieniony katalog wydatków (zarówno nielimitowanych jak i limitowanych) ma charakter zamknięty. Oznacza to, że potrąceniu ulegają jedynie te wydatki, które zostały w nim wymienione. W konsekwencji nie można odliczyć kosztów połączonych np. z dojazdem własnym samochodem na badania lekarskie lub sfinansowaniem wizyty lekarskiej. Potrąceniu nie podlegają też wydatki (chociażby wskazane w katalogu), które w całości zostały sfinansowane ze środków zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych, zakładowego funduszu świadczeń socjalnych, Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych, Narodowego Funduszu Zdrowia albo w pełni były zwrócone osobie w jakiejkolwiek postaci.

Dokumentowanie kosztów uprawniających do odliczeń

Wysokość wydatków ustala się na bazie dokumentów stwierdzających ich poniesienie. Może to być potwierdzenie przelewu bankowego, dowód wpłaty na poczcie, faktura, rachunek, o ile wynika z nich za co, kiedy, kto, ile zapłacił. Tylko w wypadku kosztów limitowanych powiązanych z:

• sfinansowaniem przewodników osób niewidomych zaliczonych do II lub I grupy inwalidztwa oraz osób z niepełnosprawnością narządu ruchu zaliczonych do I grupy inwalidztwa
• używaniem samochodu osobowego w związku z potrzebnym przewozem na niezbędne zabiegi leczniczo-rehabilitacyjne niepełnosprawnego dziecka, które nie skończyło 16. roku życia albo osoby niepełnosprawnej zaliczonej do I lub II grupy inwalidztwa
• utrzymaniem psa przewodnika przez osoby niewidome zaliczone do I lub II grupy inwalidztwa

nie jest konieczne posiadanie dokumentów potwierdzających wartość wydatków. Nie znaczy to jednakże, że tego typu koszty można odliczyć bez uprzedniego ich poniesienia. Przesłanką wykorzystania ulgi rehabilitacyjnej jest bowiem poniesienie kosztów na cele rehabilitacyjne lub kosztów ułatwiających wykonywanie czynności życiowych.

Pamiętaj!
Brak ustawowego warunku dokumentowania wysokości uznanych wydatków rachunkiem, fakturą lub innym dowodem nie pozbawia urzędu podatkowego prawa do zwrócenia się do osoby, która wykorzystała odliczenie, o wykazanie, że dany nakład pieniężny został przez nią rzeczywiście poniesiony oraz że wypełnia wszelkie warunki do zastosowania odliczenia. Organ podatkowy dokonuje tego w toku prowadzonego postępowania podatkowego lub w ramach czynności sprawdzających.

Jeśli skorzystałeś z odliczenia, a po złożeniu PIT-a rocznego zorientujesz się, że nie posiadasz dokumentów potwierdzających prawo do odliczenia, powinieneś jak najprędzej przekazać poprawkę zeznania podatkowego.

Jaką wartość możesz odliczyć?

W przypadku wydatków:

1. częściowo sfinansowanych (dofinansowanych) ze środków zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych, zakładowego funduszu świadczeń socjalnych, Narodowego Funduszu Zdrowia, Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych oraz wydatków oddanych podatnikowi w jakiejkolwiek formie - potrącasz różnicę pomiędzy wydatkami rzeczywiście poniesionymi, a sumą zwróconą w jakiejkolwiek formie lub sfinansowaną (dofinansowaną) z tych funduszy (środków)
2. nielimitowanych - odliczasz kwotę faktycznie poniesioną
3. na leki - potrącasz różnicę między wydatkami faktycznie wydatkowanymi w danym miesiącu, a kwotą 100 zł
4. ograniczonych "górnym" limitem kwotowym - potrącasz kwotę rzeczywiście wydatkowaną, nie wyższą niż limit określony w ustawie

Procedura dokonywania odliczeń

Odliczenia możesz dokonać:

• od przychodu opodatkowanego ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych
• od dochodu podlegającego opodatkowaniu na zasadach ogólnych z użyciem skali podatkowej

Odliczeniu od dochodu podlegają te koszty, które nie zostały odliczone na bazie ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne, nie zostały oddane w jakieś formie, nie zostały zaliczone do kosztów pozyskania przychodów. I na odwrót, potrąceniu - na podstawie ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne - podlegają wyłącznie te koszty, które nie zostały odliczone od dochodu lub zaliczone do kosztów uzyskania przychodów. Potrącenia wykazujesz w formularzu podatkowym PIT-36 lub PIT-37 lub PIT-28, do którego (których) dołączasz załącznik PIT/O (informacja o odliczeniach). O ile w roku podatkowym, pośród wyżej wskazanych dochodów (przychodów), dostałeś dochody (przychody) z pozarolniczej działalności gospodarczej, najmu lub umów o podobnym charakterze, to z ulgi rehabilitacyjnej możesz skorzystać już w trakcie roku podatkowego, tj. przy obliczaniu zaliczki lub ryczałtu ("ostatecznego" rozliczenia dokonujesz niemniej jednak w zeznaniu podatkowym).

Pamiętaj!
Kwota należnej ulgi, w części w jakiej nie znalazła pokrycia w Twoich dochodach (przychodach) w danym roku fiskalnym, nie ulega odliczeniu w kolejnych latach.

Adekwatnie do postanowień ustawy - Ordynacja podatkowa, organ podatkowy, na wniosek podatnika, może, w związku z poniesionymi kosztami uprawniającymi do ulgi rehabilitacyjnej:

• zwolnić płatnika z obowiązku potrącenia podatku, o ile podatnik wykaże, że naliczony podatek byłby zbyt duży w stosunku do podatku należnego za rok fiskalny lub inny okres rozliczeniowy
• ograniczyć pobór zaliczek na podatek, jeżeli podatnik udowodni, że zaliczki policzone zgodnie z zasadami określonymi w ustawach podatkowych byłyby nazbyt wysokie w stosunku do podatku należnego od dochodu przewidywanego na dany rok fiskalny